विश्वकै लोकप्रिय खेल फुटबलको महाकुम्भ मानिने विश्वकप यस पटक बिहीबार मध्यरातिदेखि सुरु हुँदै छ । अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोले संयुक्त रुपमा आयोजना गर्ने यो प्रतियोगितालाई लिएर अहिले संसारभर उत्साह छाएको छ । नेपालमा पनि फुटबलको ज्वरोले समर्थकहरु रन्किएका छन् । समर्थकहरु आआफ्नो मनपर्ने टिमको जर्सी खरिद गर्न र खेल हेर्ने योजना बनाउन व्यस्त देखिन्छन् । होटल र रेस्टुरेन्टहरुले पनि यस अवसरमा विशेष कार्यक्रमहरु ल्याएका छन् ।

फुटबल इतिहासमा पहिलो पटक तीनवटा देशले मिलेर विश्वकप आयोजना गर्न लागेका हुन् । यसअघि सन् २००२ मा दक्षिण कोरिया र जापानले मात्र संयुक्त रुपमा यो प्रतियोगिता सञ्चालन गरेका थिए । यस पटकको विश्वकपमा ४८ टिमले भाग लिँदै छन् । यो संख्या विगतको तुलनामा १६ ले बढी हो । प्रतियोगितामा केप भेर्डे, कुराकाओ, उज्बेकिस्तान र जोर्डनले पहिलो पटक खेल्दै छन् । खेल संख्या बढेकाले यस पटक इतिहासमै सबैभन्दा बढी १०४ खेल हुने छन् ।

प्रतियोगिताको उद्घाटन खेल जुन ११ मा मेक्सिकोको प्रख्यात ‘एस्टाडियो एज्टेका’ रंगशालामा हुने छ । उद्घाटन खेलमा आयोजक मेक्सिको र दक्षिण अफ्रिका भिड्ने छन् । ३९ दिन चल्ने यो महोत्सवको फाइनल खेल जुलाई १९ मा अमेरिकाको न्यु जर्सीस्थित मेटलाइफ स्टेडियममा हुने छ । उक्त अवसरमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र फिफा प्रमुख जियानी इन्फान्टिनोले विजेतालाई ट्रफी दिने छन् । विश्वको कुल जनसंख्याको ५८ प्रतिशतले यो खेल हेर्ने अनुमान गरिएको छ ।

यो विश्वकपका धेरै खेलहरु अमेरिकामा हुने छन् । कुल १०४ खेलमध्ये ७६ खेल अमेरिकाका ११ सहरमा सञ्चालन हुने तय भएको छ । जसमा क्वाटरफाइनल, सेमिफाइनल र फाइनल जस्ता महत्वपूर्ण खेल समावेश छन् । मेक्सिकोका तीन सहर मेक्सिको सिटी, मोन्टरेरी र गुवाडालाजारामा १३ खेल हुने छन् । क्यानडाको टोरन्टो र भानकुभर सहरमा पनि १३ खेल नै खेलाइने छ । मेक्सिकोले सन् १९७० र १९८६ मा विश्वकप आयोजना गरिसकेको छ भने अमेरिकाले सन् १९९४ मा यो अवसर पाएको थियो । क्यानडाका लागि भने यो पहिलो अनुभव हो ।

उपाधि दाबेदारका रुपमा यस पटक स्पेन र फ्रान्सलाई अग्रपंक्तिमा राखिएको छ । साविक विजेता अर्जेन्टिना र बेलायत पनि मुख्य प्रतिस्पर्धीका रुपमा देखिएका छन् । यस्तै जर्मनी, पोर्चुगल, ब्राजिल र नेदरल्यान्ड्सलाई पनि उपाधि जित्न सक्ने टिमका रुपमा हेरिएको छ । मैदानमा लियोनेल मेसी र क्रिस्टियानो रोनाल्डोको प्रदर्शन फेरि पनि मुख्य चर्चाको विषय बन्ने छ । यी दुवै महान् खेलाडी छैटौं पटक विश्वकप खेल्ने तयारीमा छन् । उनीहरुका लागि यो अन्तिम विश्वकप हुने भएकाले समर्थकहरुका लागि यो क्षण भावनात्मक हुने छ । यस्तै नेमार, किलियन एमबापे, लामिने यमाल र मोहम्मद सलाहजस्ता स्टार खेलाडी चम्किने अपेक्षा गरिएको छ ।

केही उत्कृष्ट खेलाडी भने यस पटक मैदानमा देखिने छैनन् । चोट वा आफ्नो टिम छनोट नभएका कारण रोबर्ट लेवान्डोस्की, पाउलो डिबाला, फिल फोडेन र कोल पाल्मरजस्ता खेलाडी दर्शकमा सीमित भएका छन् । यसैगरी ब्राजिलका रोड्रिगो र इडर मिलिटाओ, जर्मनीका सर्जी गाब्री तथा हङ्गेरीका डोमिनिक सोबोस्लाई पनि यो प्रतियोगितामा सहभागी छैनन् ।

विश्वकपमा केही चुनौतीहरु पनि देखिएका छन् । कूटनीतिक चिसोपना, महँगो टिकट र इरानसँगको तनावले आयोजनामा केही जटिलता थपेको छ । यस्तै यात्रा प्रतिबन्ध, कडा आप्रवासन नीति र अत्यधिक गर्मी पनि चुनौतीका रुपमा रहेका छन् । सन् २०३० को विश्वकप आयोजक पोर्चुगल, स्पेन र मोरेक्कोले यस पटकको व्यवस्थापनलाई नजिकबाट नियाल्ने छन् । यस वर्षको पुरस्कार राशि पनि निकै आकर्षक छ । कुल ६५५ मिलियन डलर पुरस्कार तोकिएको छ, जुन कतार विश्वकपको तुलनामा ४९ प्रतिशतले बढी हो । यस पटकको च्याम्पियनले ५० मिलियन डलर पुरस्कार पाउने छ ।

लाेक कल्याणकारी