पर्वत। पर्वतमा हुने आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचन यसपटक असाधारण रूपमा रोचक र अनिश्चित देखिएको छ । विगतका चुनावमा जस्तै नेपाली कांग्रेसका अर्जुन जोशी र नेकपा एमालेका पदम गिरीबीच नै मुख्य प्रतिस्पर्धा भए पनि यसपटकको राजनीतिक वातावरण भने पूर्णतः बदलिएको छ । पार्टीभित्रको असन्तोष, जेनजी आन्दोलनपछि उठेको परिवर्तनको चाहना र नयाँ राजनीतिक शक्तिको उदयले पर्वतको चुनावी गणित उल्ट्याइदिएको छ ।

२०७९ मंसिरमा भएको चुनावका प्रतिस्पर्धी अनुहारहरू नै पुनः मैदानमा देखिए पनि मतदाताको मनोविज्ञान र राजनीतिक एजेण्डामा भने ठूलो फेरबदल आएको छ । पुरानै पार्टी, पुरानै झण्डा र उम्मेदवार भए पनि अब मतदाताले परम्परागत ध्रुवीकरणभन्दा बाहिर सोच्न थालेको देखिन्छ ।

अर्जुन–पदम : तेस्रो पटक आमनेसामने

कांग्रेस नेता अर्जुन जोशी र एमाले नेता पदम गिरीबीच तेस्रो पटक प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धा हुँदैछ । २०५६ सालदेखि चुनावी राजनीतिमा सक्रिय जोशी कांग्रेसका अनुभवी नेता हुन् । संविधानसभा निर्वाचनमा ह्याट्रिक जित निकालेका उनले पछिल्ला दुई चुनाव भने एमालेका पदम गिरीसँग पराजय भोगे । यसपटक जोशी कांग्रेसभित्रको आन्तरिक परिवर्तनपछि गगन थापा समूहको समर्थनसहित ‘रूपान्तरण र परिवर्तन’को एजेण्डा बोकेर मैदानमा उत्रिएका छन् ।

उता पदम गिरी एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीका विश्वासपात्र मानिन्छन् । दुई पटक सांसद र दुई पटक मन्त्री बनेका गिरी पर्वतबाट राष्ट्रिय राजनीतिमा छलाङ मार्ने नेताका रूपमा परिचित छन् । एमालेभित्र परिवर्तनको माग उठिरहेका बेला पनि ओलीकै लाइनमा उभिएका गिरी तेस्रो पटक जित निकाल्दै ‘ह्याट्रिक’ गर्ने लक्ष्यमा छन् ।

नयाँ शक्ति र वैकल्पिक उम्मेदवारको चुनौती

यसपटक पर्वतको चुनाव कांग्रेस–एमालेलाई मात्रै हेरेर मूल्यांकन गर्न सकिने अवस्था छैन । माओवादी पृष्ठभूमिबाट आएका मनहरी तिमिल्सिना, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सागर भुसाल, विप्लव नेतृत्वको नेकपाका कृष्णबहादुर विकलगायत उम्मेदवारले ‘पुराना दलले देश र जनताको अपेक्षा पूरा गर्न नसकेको’ भन्दै मत मागिरहेका छन् ।

लामो समय वैदेशिक रोजगारी र व्यवसायमा संलग्न युवाहरूको राजनीति प्रवेश, शान्तिपूर्ण राजनीतिमा फर्किएका पूर्व भूमिगत नेताहरू र स्वतन्त्र उम्मेदवारको सक्रियताले मत विभाजनको सम्भावना उच्च बनाएको छ ।

मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयका अनुसार पर्वतमा १३ राजनीतिक दलका उम्मेदवार र ४ स्वतन्त्र गरी कुल १७ जना चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् ।

सत्ताबाट बाहिरिएका साझेदार, तेस्रो व्यक्तिको डर

अर्जुन जोशी र पदम गिरी दुवै जेनजी आन्दोलनपछि सत्ताबाट बाहिरिएका दलका प्रतिनिधि हुन् । यही कारण उनीहरूबीच आपसी प्रतिस्पर्धामात्रै होइन, कुनै तेस्रो शक्तिले दुवैलाई असान्दर्भिक बनाइदिने हो कि भन्ने साझा चिन्ता पनि देखिन्छ ।

पार्टीभित्र र बाहिरबाट आलोचना खेपिरहेका दुवै नेताले भने नतिजा स्वीकार्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । उम्मेदवारी दर्तापछि उनीहरू एकअर्कालाई अंगालो हाल्दै चुनावी अभियानमा निस्किनु यसैको संकेतका रूपमा हेरिएको छ ।

नतिजा खुला, चुनाव ऐतिहासिक हुने संकेत

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यसपटक पर्वतको निर्वाचनमा कुनै पनि उम्मेदवारको जित सुनिश्चित छैन । मतदाताको असन्तुष्टि, नयाँ अनुहारप्रतिको आकर्षण र अन्तिम क्षणको राजनीतिक ध्रुवीकरणले नतिजा निर्धारण गर्नेछ ।

यस कारण पर्वतको आगामी निर्वाचनलाई धेरैले पुराना शक्तिको परीक्षा र नयाँ शक्तिको सम्भावनाको चुनावका रूपमा हेरेका छन् । नतिजा जे आए पनि, यो निर्वाचनले पर्वतको राजनीतिक दिशालाई नयाँ मोड दिने निश्चित देखिन्छ ।

लाेक कल्याणकारी